Al deze problemen gaan wij vanmiddag en morgenochtend samen bespreken. Dus, zoals gezegd, dit is geen lezing, dit is een gesprek, tussen u en de spreker. Een gesprek dat geen elementen van bekering inhoudt, van propaganda maken of van nieuwe theorieën en ideeën of exotische onzin invoeren. Wij gaan, als u wilt, als twee vrienden met elkaar onze problemen bepraten. Ook al kennen wij elkaar niet, wij gaan praten, discussiëren, een gesprek voeren. En dat is van veel meer belang dan dat iemand een lezing voor u houdt, of dat u verteld wordt wat u moet doen, wat u moet geloven, of dat u een bepaalde overtuiging moet zijn toegedaan, enzovoort. Wij gaan, integendeel, objectief en zakelijk observeren, zonder aan een of ander bepaald probleem of aan een specifieke theorie gebonden te zijn. Wij gaan samen bekijken wat de mensheid de wereld heeft aangedaan en wat wij elkaar hebben aangedaan.

Dit is dus geen amusement of een romantisch,gevoelvol uitstapje. Dit is niet alleen van belang op het vlak van het intellect - wat een deel van ons wezen is - maar we moeten ook al deze problemen onderzoeken, de talloze moeilijkheden die de mensheid heeft. Niet vanuit een bepaald standpunt, niet vanuit een of ander geloof of vanuit een overtuiging, maar, integendeel, samen op verkenning uitgaan, samen op onderzoek gaan. De spreker probeert niet een of andere vorm van propaganda te bedrijven of iemand te bekeren tot een bepaalde ideeënvorming, of tot een bepaald geloof; dat zou iets afschuwelijks zijn. Wij gaan samen dus een heel lange reis ondernemen, met allerlei verwikkelingen. Het is daarom even goed uw verantwoordelijkheid als die van de spreker, dat we samen optrekken, samen op onderzoek uitgaan, samen de wereld bekijken die wij teweeg gebracht hebben. De maatschappij waarin wij leven is door de mens gevormd, of het nu is op het economische, sociale vlak - de rijken en de armen - enzovoort; de maatschappij waarin wij leven en waaraan ieder van ons een bijdrage levert. En als u bereid bent - en kennelijk moet u wel bereid zijn, want u bent hier, zoals ik hier ben - ondernemen we deze lange reis vol complicaties. Want het leven is heel gecompliceerd. En wij zijn er op gesteld die gecompliceerdheid te bekijken en steeds gecompliceerder te maken, maar wij bekijken iets nooit eenvoudig, met ons verstand, met ons hart, met ons hele wezen. Laten wij dus samen die reis ondernemen. Waarbij de spreker dan misschien vertolkt, op een objectieve, duidelijke en volkomen onpartijdige manier onder woorden brengt wat er gebeurt.
De mensheid bewoont deze aarde nu misschien zo'n miljoen of 50.000 jaar; wij wonen al vele, vele millennia op deze aarde. En in al die langdurige periodes heeft de mensheid geleden, genot gekend, eenzaamheid, wanhoop, onzekerheid, verwarring; een veelheid van keuzemogelijkheden en dus een veelheid van problemen. Er zijn oorlogen gevoerd, niet alleen in de materiële zin, bloedige oorlogen, maar ook oorlogen op het psychologische vlak. En de mensheid heeft zich afgevraagd of er vrede op aarde kan zijn, 'pacem in terris': 'vrede op aarde' in het Latijn. Dat is kennelijk niet mogelijk geweest. Er zijn momenteel zowat 40 oorlogen aan de gang, ideologisch, theoretisch, zowel als economisch en maatschappelijk. En sinds het begin van de geschiedschrijving, in misschien zowat vijf- of zesduizend jaar, zijn er praktisch ieder jaar oorlogen geweest.
Ook nu bereiden we ons op oorlog voor. De ene ideologie, die van de communisten, de tirannieke, genadeloze Russische wereld en de democratische, zogenaamd democratische, Westerse wereld. Twee ideologieën, op voet van oorlog met elkaar: welke middelen we zullen gebruiken, wapenbeheersing, enzovoort. Oorlogen schijnen het gemeenschappelijk noodlot van de mensheid te zijn. Overal op de wereld zien we ook de bewapening zich opstapelen; nietige, kleine staatjes of stammen willen een hoogontwikkelde welvaartsmaatschappij zijn, zoals deze hier. Hoe kunnen we dan vrede op aarde hebben? Is dat eigenlijk wel mogelijk? En er is ook al gezegd: er bestaat geen vrede op aarde, die is er alleen in de hemel. Dat wordt allemaal op verschillende manieren steeds herhaald, zowel in het Oosten, in India, als hier. Christenen hebben meer gedood dan iemand anders op deze aarde. - Wij observeren dus, zonder partij te kiezen; dit zijn feiten, bestaande situaties. -
En dan hebben we de godsdiensten: het Christendom, de wereld van de Islam, de fundamentalisten, het Hindoeïsme en het Boeddhisme en de diverse sekten binnen het georganiseerde Christendom. En in India, in Azië, geloven ze in de Boeddha. In het Boeddhisme bestaat geen god; het Hindoeïsme kent, dat heeft iemand eens uitgerekend, ongeveer 300.000 goden. Dat is nog eens aardig, je kunt kiezen wie... welke god je aanstaat. In het Christendom en bij de Islam is er maar één god, op basis van twee boeken, de Bijbel en de Koran. Godsdiensten hebben dus de mensheid verdeeld, net zoals het nationalisme, een vorm van veredeld stambesef, de mensheid heeft verdeeld. Nationalisme, vaderlandsliefde, godsdienstijver, de fundamentalisten en al die..., zowel in India als hier en in Europa, ze draaien de klok terug, ze willen de godsdienst doen herleven. Heeft u wel eens goed naar dat woord 'herleven' gekeken? Je kunt alleen iets doen herleven dat dood of bijna dood is, niet iets dat leeft; een levend iets kun je niet doen herleven. En in dit land willen ze de godsdienst doen herleven! En datzelfde doen ze in verscheidene delen van de wereld. Er heerst dus verdeeldheid tussen nationaliteiten, godsdiensten, economisch, enzovoort. De mens heeft altijd in conflict geleefd, zoals iedereen op deze wereld allerlei ellende doormaakt, allerlei verdriet, leed, uitzichtloze eenzaamheid. En aan dat alles willen we ontkomen. Maar wij gaan samen dit opmerkelijke verschijnsel bekijken, observeren, dat wat de mens tot stand gebracht heeft; na al die duizenden jaren blijft hij een barbaar, wreed, grof, vervuld van angst en haat. Het geweld in de wereld neemt toe. Dus wij stellen de vraag: kan er vrede zijn op deze aarde? Omdat zonder vrede, om te beginnen innerlijk, op het psychologische vlak, het brein niet tot bloei kan komen, de mens niet volledig, holistisch leven kan. Dus, hoever zijn we gekomen, na deze lange evolutie? In die periode hebben we een immense ervaring opgedaan, heel veel kennis en informatie vergaard. Waarom verkeren wij mensen voortdurend in conflict? Dat is de eigenlijke vraag, want als er geen conflict is, dan is er vanzelf vrede. En de mens [Engels:"man"], dat betekent ook de vrouw; bedenk vooral dat als ik het woord 'mens' gebruik, dat ik dan de vrouw niet uitsluit; wind u daar niet over op of word niet boos, raak niet geïrriteerd, als wij dat even mogen aanstippen.

Wij onderzoeken dit samen, het is uw verantwoordelijkheid om u hierin te verdiepen, niet alleen verstandelijk, niet alleen met woorden, maar met uw hart, met uw brein, met heel uw wezen. En er achter komen waarom wij zijn wat we zijn. We hebben het geprobeerd met diverse godsdiensten, diverse economische systemen, maatschappelijke verschillen, en toch leven we in conflict. Kan er aan dit conflict, in ieder van ons, een eind komen?