De actualiteit van het werk van Krishnamurti (16 oktober 2004)

Artikelindex

De actualiteit van het werk van Krishnamurti

(toespraak, op 16 oktober 2004 gehouden door Hans van der Kroft, op de open dag van de Stichting Krishnamurti Nederland te Driebergen)

Ik zou willen beginnen met een korte tekst van Krishnamurti te citeren, uit een boek van hem dat vijftig jaar geleden is verschenen:

"De crisis in de wereld van nu is duidelijk uitzonderlijk en zonder precedent. Er zijn in verschillende perioden van de geschiedenis wel vaker crisissen geweest, die lagen dan op het maatschappelijke, nationale of politieke vlak. Crisissen komen en gaan. Economische recessies en depressies komen, ondergaan veranderingen en zetten zich in een andere vorm voort. Wij kennen dat, met dat proces zijn we vertrouwd. Maar de crisis van nu is duidelijk anders. Ze is in de eerste plaats anders omdat het hier niet gaat om geld of om tastbare dingen, maar om ideeën.
Deze crisis is uitzonderlijk omdat ze op het vlak van de ideeënvorming ligt. We ruziën over ideeën, we rechtvaardigen moord, overal op de wereld rechtvaardigen we moord als een middel dat door het doel wordt geheiligd, iets wat als zodanig zonder precedent is. Vroeger werd erkend dat het kwade kwaad was, dat moorden moord was, maar nu is moord een middel om een hoogstaand doel te bereiken.
Moord, of dat nu is op één persoon of op een groep mensen, wordt gerechtvaardigd, omdat de moordenaar of de groep die door de moordenaar wordt vertegenwoordigd, het doden rechtvaardigt als middel om een doel te bereiken dat de mensheid ten goede zal komen. Dat wil zeggen dat we het heden opofferen ter wille van de toekomst, waarbij het er niet toe doet welke middelen we gebruiken, zolang het maar ons uitgesproken doel is een resultaat te bereiken waarvan wij beweren dat het de mensheid ten goede zal komen. Dat impliceert dus dat met foute middelen een goed doel zal worden bereikt en je rechtvaardigt de foute middelen met ideeën.
Bij de diverse crisissen die vroeger zijn opgetreden ging het om het uitbuiten van dingen of van mensen, nu is dat het uitbuiten van ideeën, wat veel schadelijker is, veel gevaarlijker, omdat het uitbuiten van ideeën zo dodelijk, zo vernietigend is. We hebben nu de macht van de propaganda leren kennen en dat is een van de grootste rampen die kunnen gebeuren: ideeën gebruiken als een middel om de mens te veranderen.
Dat is wat er gaande is in de wereld van vandaag. De mens is niet belangrijk, systemen, ideeën zijn belangrijk geworden. Een mens betekent niets meer."